Archwium > Numer 449 (01/2011) > Daj się wykluczyć > Pośmiertne losy kozła ofiarnego

Pośmiertne losy kozła ofiarnego
Całe nasze życie opiera się na wykluczeniu. Jesteś otwarty i tolerancyjny? Wykluczasz. Celebrujesz zgodę narodową? Wykluczasz. Nie może być zresztą inaczej, bo na wykluczeniu oparta jest każda ludzka społeczność.

W Polsce wykluczenie wymknęło się spod kontroli i stało się ukrytą sprężyną zdumiewających zjawisk społecznych, które przetoczyły się w ubiegłym roku przez nasz kraj. Skutkiem wykluczenia są zarówno ekstazy jedności, jak i wybuchy nienawiści; zarówno sakralizacja prezydenta Lecha Kaczyńskiego, jak i mord polityczny w Łodzi. Wykluczenie steruje całym naszym życiem publicznym i będzie się tak działo dopóty, dopóki nie zdamy sobie sprawy, że wyklucza każdy z nas.
Żeby zrozumieć samych siebie, musimy wyrzucić na śmietnik całą mądrość teoretyków postnowoczesności, którzy odwracają wzrok od przemocy, musimy sięgnąć po teorię społeczeństw archaicznych, bo rok 2010 sprawił, że staliśmy się jednym z nich. Najlepszym przewodnikiem będzie tu René Girard, jeden z najwybitniejszych współczesnych antropologów, który pokazuje, że zaskakujące nas procesy mają swe korzenie w pełnym przemocy początku ludzkiej kultury.

Wykluczenie nasze powszednie

Wszystkie kultury są trawione przez nieustanną wojnę wszystkich przeciw wszystkim – przez wirus wykluczenia. Dlaczego? Ludzie pożądają rzeczy nie ze względu na ich samoistną wartość, lecz ze względu na to, że naśladują pożądanie innych. Pieniądze, władza, sława są dla nas ważne tylko dlatego, że już wcześniej były ważne dla innych. Ten podstawowy mechanizm wiedzie do nieustannej rywalizacji. Ponieważ dóbr, do których dążymy, jest zawsze za mało, musimy zwracać się przeciw sobie. Musimy nieustannie usuwać tych, którzy stają na przeszkodzie naszemu pożądaniu. Nie pogrążyliśmy się jeszcze w (...)

Dostęp do treści serwisu jest płatny.


Aby wyświetlić pełny tekst musisz być zalogowany
oraz posiadać wykupiony dostęp do tego numeru.


Michał Łuczewski - ur. 1978, socjolog, psycholog, metodolog, adiunkt w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik badań Centrum Myśli Jana Pawła II. Ostatnio wydał "Odwieczny naród. Polak i katolik w Żmiącej". (wszystkie teksty tego autora)

     


zobacz także

POLSKA JEST NASZA

WINA I NAWRÓCENIE

PRZEPRASZAM

PRZECIERANIE OCZU

OBOJĘTNOŚĆ


komentarze



Facebook