Archwium > Numer 383 (07/2005) > Powrót magii? > Odmienność magii i religii

Odmienność magii i religii
Istnieje szereg argumentów historycznych, filozoficznych i antropologicznych przemawiających za tym, by rozróżnienie magii i religii zrelatywizować.

Kiedy mówimy o magii i religii, to z góry zakładamy, że istnieje między nimi zasadnicza różnica. Tymczasem chciałbym pokazać, że rozdzielanie tych terminów jest pewną ułudą 1 i to w wielorakim sensie. Będę się starał dowieść, że — po pierwsze — podział na magię i religię w naszym kręgu kulturowym kształtował się przez tysiąclecia w określonej, tzn. judeochrześcijańskiej tradycji myślowej, a następnie uogólniany był na wszelkie inne tradycje i praktyki implikujące przekonania o charakterze sakralnym. Po drugie, ów etnocentryczny pogląd, nawet w obrębie własnego i poniekąd domkniętego paradygmatu, wzbudza niekończące się kontrowersje. Po trzecie, antropolodzy badający społeczeństwa spoza tradycji zachodniej empirycznie stwierdzali, że przeprowadzenie takiego rozdziału jest praktycznie niemożliwe. Po czwarte, ograniczając się już tylko do europejskiej tradycji konceptualnej, wskażę również, jakie są w jej obrębie podstawowe tendencje w konceptualnym oddzieleniu magii i religii oraz, po piąte, jakie są uwarunkowania społeczno–historyczne pojawiania się i funkcjonowania dystynkcji między dziedziną magii a religii. Poniższe rozważania stanowią pewien splot z zakresu historii idei, ustaleń o społecznym źródle wiedzy oraz konstatacji wypracowywanych przez antropologię kulturową i socjologię.

Zakorzeniona konstrukcja myślowa

H. S. Versnel pisał: „Ani magia, ani religia nie istnieją. Istnieją tylko nasze definicje tych pojęć”& (...)

Dostęp do treści serwisu jest płatny.


Aby wyświetlić pełny tekst musisz być zalogowany
oraz posiadać wykupiony dostęp do tego numeru.


Michał Buchowski - ur. 1955, prof. dr hab., antropolog kulturowy i społeczny, członek Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, pracownik naukowy Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM, interesuje się refleksją etnologiczną nad sposobami myślenia i systemami wierzeniowymi oraz współczesnymi przemianami w krajach postsocjalistycznych w Europie Środkowej, autor wielu prac naukowych. (wszystkie teksty tego autora)

     


zobacz także

Polak katolik

Cud na chwilę?

PRZEZ NICH ŚWIECI SŁOŃCE

SMAKOWANIE ŚWIĘTA

JAK SIĘ MĄDRZE RÓŻNIĆ


komentarze



Facebook