PIEŚNI NABOŻNE
W śpiewie, oprócz tego że ma charakter sakralny i odwołuje się do tego, co boskie, istotny jest także element społeczny. Śpiewanie znanych pieśni buduje wspólnotę.

Pani, jak tu kiedyś było, jak obraz chodził. Cały dom ludzi. Wszyscy śpiewali do późnej nocy – pani Zofia, ponadosiemdziesięcioletnia mieszkanka podkarpackiej wsi z entuzjazmem wspomina dawne lata. – A jak był Wielki Post, po sumie zostawało się i to nabożeństwo, fontannę, się śpiewało. Ale teraz ksiądz tego nie chce. Możemy sobie różaniec zmówić i do domu. Teraz to każdy do siebie, siądzie przed telewizorem i tyle, a kiedyś tu kobiety przychodziły do mnie i śpiewałyśmy sobie te pieśni – mówi ze smutkiem pani Zofia.

To nie jedyna historia, z której dowiadujemy się, że lokalna praktyka śpiewania pieśni nabożnych i nabożeństw zostaje ukrócona przez miejscowego księdza, który – czy to z lenistwa, czy z poczucia, że reprezentuje wyższą niż ciemny lud kulturę, niszczy istotny kawałek tradycji.

Zaledwie 20 kilometrów dalej, w małej wiosce wciśniętej w dolinę, msze odbywają się w byłej cerkwi greckokatolickiej. Mieszkańcy przybyli tu, kiedy wysiedlono Łemków, są więc wciąż jeszcze trochę nietutejsi, jakby na chwilę, tymczasowo. Migracja nie sprzyjała zachowaniu tradycji. Ani obrzędy, ani zwyczaje nie mają już w sobie lokalnej specyfiki. Dominuje muzyka biesiadna, a kiedy spytać o weselne pieśni, usłyszeć można fragmenty discopolowych piosenek. Jedyne, co ocalało, to melodia Gorzkich żali, a w zasadzie jej specyficzny wariant. Kształtował się pierwotnie w miejscowości, skąd przybyła większość mieszkańców, odrobinę przypomina melodie z okolicznych wsi, a jednak miał swoje charakterystyczne zdobienia i rytmizacje. Niestety, dwa lata temu miejscowy proboszcz zaka (...)

Dostęp do treści serwisu jest płatny.


Aby wyświetlić pełny tekst musisz być zalogowany
oraz posiadać wykupiony dostęp do tego numeru.


Joanna Sarnecka - ur. 1975, absolwentka Katedry Etnologii i Antropologii UW, animatorka, inicjatorka m.in. projektu Ulica Żydowska, obecnie członek stowarzyszenia Sztetl Dukla; pracuje z dziećmi i młodzieżą w Beskidzie Niskim, działa jako opowiadaczka w ramach grupy Opowieści z Walizki, jako recenzent współpracuje m.in. z czasopismem "Lampa". Mieszka w Zawadce Rymanowskiej w Beskidzie Niskim. (wszystkie teksty tego autora)

Adam Strug - ur. 1970, teolog, śpiewak i instrumentalista, kompozytor muzyki teatralnej i filmowej, scenarzysta filmów dokumentalnych, pomysłodawca zespołu śpiewaczego "Monodia Polska" praktykującego pieśni przekazywane w tradycji ustnej: monodia.pl, lider muzycznej kompanii wykonującej jego autorskie piosenki: adamstrug.pl. (wszystkich teksty tego autora)

     


zobacz także

DZIECI JEDNEGO BOGA


komentarze



Facebook