Archwium > Numer 522 (02/2017) > Polska: kocham i rozumiem > POLAK-KATOLIK CZY KATOLIK-POLAK

POLAK-KATOLIK CZY KATOLIK-POLAK
Za mało dziś mówimy w Kościele o patriotyzmie, o jego znaczeniu, potrzebie i pięknie. A przecież w tradycyjnej nauce Kościoła zawsze był on powiązany z nauczaniem o czwartym przykazaniu Dekalogu.

Ginący pod Mohylowem hetman wielki koronny Stanisław Żółkiewski, powtarzający – wedle przekazów – słowa Horacego: „Słodko i pięknie jest umierać za ojczyznę”, miał co innego na myśli niż wielki rzymski poeta. Po ponad szesnastu stuleciach, które minęły od napisania „Pieśni”, słowo „ojczyzna” miało już nieco inne znaczenie niż w Cesarstwie Rzymskim. Dla Rzymian wiązało się ono przede wszystkim ze wspólnotą polityczną – civitas – której obywatel był częścią, a więc jakby fragmentem państwa. Żółkiewski, gorliwy katolik i – co także istotne – człowiek wychowany w dojrzałej kulturze chrześcijańskiej, postrzegał siebie jako osobę, samodzielny podmiot, który poczuwa się do emocjonalnej więzi z narodem.

To ostatnie słowo – w nowożytnym znaczeniu – pojawiło się dopiero w renesansie, a rozpowszechniło dzięki reformacji. To bowiem chrześcijaństwo doprowadziło do zaniku pojęcia klanu czy plemienia, koncentrując się z jednej strony na rodzinie składającej się z najbliższych krewnych, której rdzeniem jest monogamiczne małżeństwo, traktowanej przez ojców Kościoła jako „mały Kościół” (ecclesiola – św. Jan Chryzostom) czy „małe królestwo” (mikrobasilea – św. Klemens Aleksandryjski), a z drugiej strony na poszerzaniu poczucia wspólnoty do kategorii narodu, a potem szerzej – do społeczności obejmującej wszystkich ochrzczonych oraz powszechnej wspólnoty ogólnoludzkiej.

 

(...)

Dostęp do treści serwisu jest płatny.


Aby wyświetlić pełny tekst musisz być zalogowany
oraz posiadać wykupiony dostęp do tego numeru.


Maciej Zięba OP - ur. 1954, dominikanin, znawca i popularyzator myśli Jana Pawła II, autor kilkuset publikacji w prasie krajowej i zagranicznej oraz kilku książek, w latach 1998?2006 prowincjał Polskiej Prowincji Dominikanów. Ostatnio wydał "Kłopot za kłopotem. Katolik w dryfującej Europie" (Poznań 2015), "Papieska ekonomia. Kościół-rynek-demokracja" (Kraków 2016). Mieszka we Wrocławiu. (wszystkie teksty tego autora)

     


zobacz także

List

SZUKAJCIE TEGO, CO JEDNOCZY

KU WOLNOŚCI

Bez prawdy wolność traci sens

WOLNOŚĆ, UCZCIWOŚĆ, HOJNOŚĆ


komentarze



Facebook